Na początku maja prezydent Karol Nawrocki skierował do Senatu wniosek o przeprowadzenie 27 września br. referendum w sprawie unijnej polityki klimatycznej. Dziś wiadomo już, że Izba nie wyraziła zgody na tę inicjatywę głowy państwa.

Zgodnie z propozycją prezydenta Nawrockiego, pytanie referendalne miało brzmieć: „Czy jest Pani/Pan za realizacją polityki klimatycznej, która doprowadziła do wzrostu kosztów życia obywateli, cen energii oraz kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej?”.

Zdaniem części senatorów sformułowanie to miało charakter sugerujący i nie spełniało standardów pytania referendalnego określonych w polskim prawie, które wymaga jego neutralności. Właśnie ta kwestia była jednym z głównych powodów odrzucenia inicjatywy przez Senat.

W głosowaniu wzięło udział 95 senatorów. Przeciwko przeprowadzeniu referendum opowiedziało się 62 z nich, 32 było za, a jeden wstrzymał się od głosu.

Wśród senatorów głosujących przeciwko inicjatywie prezydenta znalazł się Ryszard Świlski.

Jak poinformował senator, kilka dni wcześniej otrzymał list podpisany przez przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotra Dudę. Autor pisma apelował o poparcie dla prezydenckiej inicjatywy referendum dotyczącego Zielonego Ładu, wskazując, że „od niemal 20 lat Solidarność ostrzega przed skutkami unijnej polityki klimatycznej”, a „społeczeństwo domaga się głosu”. Podkreślał również, że potrzebne są „odwaga i odpowiedzialność”.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Senator Świlski odniósł się do treści listu w ten sposób:

„Grudzień 2020 roku. Premier Mateusz Morawiecki zgadza się w Brukseli na podwyższenie unijnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych z 40 do 55 procent. To jest dosłownie fundament Zielonego Ładu.

Czerwiec 2021. Rada Unii Europejskiej głosuje nad „europejskim prawem o klimacie" — kluczowym aktem Zielonego Ładu. Z 27 państw za głosuje 26. Wstrzymuje się tylko Bułgaria. Polska Morawieckiego głosuje za.

Lata 2019–2024. Janusz Wojciechowski, były polityk PiS, jest unijnym komisarzem do spraw rolnictwa. Z urzędu współtworzy Zielony Ład w rolnictwie i strategię „Od pola do stołu". Mówi publicznie: „Zielony Ład to szansa dla polskich rolników".

I tu pojawia się pytanie, panie przewodniczący: gdzie była wtedy „Solidarność"? Gdzie były listy do premiera Morawieckiego, którego rząd głosował za? Gdzie były apele do komisarza Wojciechowskiego, który ten Zielony Ład w Brukseli budował? Gdzie były marsze w Warszawie w grudniu 2020 roku, gdy zapadała ta kluczowa decyzja?

„Solidarność" stała się głosem protestu wobec Zielonego Ładu dokładnie w tym momencie, w którym w Polsce zmienił się rząd.

Nie kwestionuję prawa związków zawodowych do publicznego stanowiska. Nie kwestionuję trosk pracowników o swoje miejsca pracy — to są realne dramaty, do których nie podchodzę lekko. Kwestionuję chronologię.

Bo polityka klimatyczna Unii Europejskiej nie zaczęła się w grudniu 2023 roku. Zaczęła się dużo wcześniej — i była podpisywana, popierana i współtworzona przez ludzi, których dziś ten sam zespół autorski próbuje wymazać z biografii.

Wojciechowski w Brukseli budował. Morawiecki w Brukseli głosował. Kaczyński w Polsce milczał. A „Solidarność" — pisze dziś listy do mnie.

Z całym szacunkiem dla pana przewodniczącego: konsekwencja w polityce to nie jest hasło na transparent. To jest pamięć”

Odrzucenie przez Senat prezydenckiej propozycji referendum nie stanowi – wbrew opinii niektórych polityków opozycji – odebrania obywatelom prawa głosu, lecz jest wyrazem sprzeciwu wobec prób manipulowania faktami oraz kształtowania opinii publicznej w sposób niezgodny z rzetelną debatą.

::news{"type":"see-also","item":"27380"}

::banner{"type":"single","source":"programmatic"}