Po co nam Związek Metropolitalny? Spotkanie z mieszkańcami powiatu gdańskiego

Czy Związek Metropolitalny będzie zajmował się tylko transportem? Jak będą finansowane wspólne inwestycje? Co z mniejszymi gminami i planowaniem przestrzennym? O to pytali mieszkańcy, radni i samorządowcy podczas spotkania w powiecie gdańskim.

16 września w Pruszczu Gdańskim rozmawialiśmy o tym, jak w praktyce może działać przyszły Związek Metropolitalny. To czwarte z dziewięciu spotkań z mieszkańcami w powiatach. W spotkaniu wzięło udział około 60 osób - mieszkańcy, radni i aktywiści z Pruszcza Gdańskiego, Przywidza, Cedrów Wielkich, Suchego Dębu, Kolbud, Pszczółek i Trąbek Wielkich.

Gospodarzem spotkania był Jarosław Karnath, starosta gdański.

W rozmowie uczestniczyli również Janusz Wróbel, burmistrz Pruszcza Gdańskiego, Weronika Chmielowiec, wójt gminy Pruszcz Gdański, oraz Dawid Pietrucha, wójt gminy Cedry Wielkie. Ze strony Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot w spotkaniu uczestniczyli Michał Glaser, prezes zarządu OMGGS, Joanna Bogdziewicz-Wróblewska, wiceprezes OMGGS, oraz Jakub Szlachetko, pełnomocnik ds. transformacji stowarzyszenia w związek metropolitalny. O integracji transportu mówił Łukasz Kłos, dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego w Gdańsku.

Wspólny bilet to dopiero początek

Jednym z najczęściej poruszanych tematów na każdym spotkaniu z mieszkańcami jest transport. W Pruszczu Gdańskim również nie zabrakło pytań o wspólny bilet, połączenia między gminami oraz o to, czy metropolitalna współpraca może pomóc tam, gdzie dziś brakuje wygodnych połączeń autobusowych lub kolejowych.

To jeden z najważniejszych powodów, dla których samorządy chcą lepiej współpracować. Mieszkańcy coraz częściej uczą się, pracują i korzystają z usług poza miejscem zamieszkania. Dlatego sprawny transport musi patrzeć szerzej niż na granice jednej gminy. Podczas wcześniejszych spotkań mieszkańcy pytali m.in. o połączenia autobusowe, SKM, prywatnych przewoźników, a także o możliwość wykorzystania połączeń wodnych.

Jednym z pierwszych zadań Związku będzie integracja transportu publicznego. Planowane jest powołanie zarządu transportu metropolitalnego, który zajmie się m.in. stworzeniem wspólnej taryfy. W praktyce oznaczałoby to możliwość korzystania z jednego biletu w pociągach, autobusach i tramwajach.

-Pierwszym naszym celem jest to, żeby już od marca przyszłego roku powołać zarząd transportu metropolitalnego, który w pierwszym etapie swojej pracy będzie mógł stworzyć wspólną taryfę metropolitalną, czyli taką taryfę, dzięki której będzie można na jednym bilecie jeździć pociągami, autobusami czy tramwajami- mówił podczas spotkania Łukasz Kłos, dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego w Gdańsku.

Kolejnym krokiem ma być przygotowanie, wspólnie z samorządami, nowego planu transportowego i sieci połączeń odpowiadającej na potrzeby całego obszaru metropolitalnego.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"1853"}

Integracja transportu krok po kroku

Mieszkańcy pytali także o to, kiedy wspólny bilet będzie dostępny poza największymi miastami. Szczególnie interesowało ich, jak połączone zostaną istniejące już lokalne systemy transportowe.Jak wyjaśniał Łukasz Kłos, integracja będzie przebiegać etapami. W pierwszej kolejności połączone zostaną systemy głównych organizatorów transportu. Lokalne systemy działające w poszczególnych gminach będą w tym czasie nadal funkcjonować.

-W pierwszym etapie integracji transportu będziemy łączyć organizatorów. Nie ma możliwości technicznej, żeby w tak krótkim czasie połączyć wszystkich organizatorów transportu i wszystkie gminy. Działanie lokalnych systemów będzie w przyszłym roku utrzymane” - wyjaśniał dyrektor ZTM.

Celem jest stopniowe rozszerzanie integracji na cały obszar metropolitalny. Wymaga to uzgodnienia kwestii organizacyjnych, finansowych i technicznych.

Pytania dotyczyły również kolei. Związek Metropolitalny nie przejmie automatycznie zadań, które dziś należą do samorządu województwa. Możliwa będzie natomiast współpraca z Urzędem Marszałkowskim przy organizowaniu i finansowaniu nowych połączeń. Rozmawiano także o transporcie dowozowym dla miejscowości, które nie mają dostępu do kolei.

Co jeszcze możemy robić wspólnie?

Transport to nie jedyny temat, którym samorządy mogą zajmować się wspólnie. Podczas spotkania rozmawiano także o innych sprawach, które łatwiej rozwiązywać razem niż osobno.Ważne jest przy tym, że każda gmina i powiat zachowają swobodę decyzji. Samorządy same zdecydują, w jakich obszarach chcą współpracować ze Związkiem i jakie zadania chcą realizować wspólnie.Wśród przykładów potencjalnej współpracy pojawiły się m.in. wspólne zakupy energii, organizacja transportu czy stworzenie centrum usług wspólnych.

Związek nie będzie kolejnym szczeblem samorządu ani organem nadrzędnym wobec gmin i powiatów. Ma być przede wszystkim platformą współpracy i koordynacji działań, które wykraczają poza granice jednego samorządu.

Ile to będzie kosztować?

Ważnym tematem spotkania były pieniądze. Mieszkańcy pytali, ile będzie kosztować funkcjonowanie Związku i jak będzie wyglądało finansowanie zadań, które poszczególne samorządy zdecydują się realizować wspólnie.

-Chciałbym zrozumieć finansowo, w którym momencie jest to dobre dla gminy, jeśli przekazujemy zadania i związane z nimi środki - pytał jeden z uczestników spotkania.

W odpowiedzi wyjaśniano, że trzeba rozróżnić stałą składkę członkowską od środków związanych z konkretnymi zadaniami powierzanymi Związkowi. Jeżeli samorząd uzna, że przekazanie danego zadania nie będzie dla niego korzystne ekonomicznie lub organizacyjnie, nie musi tego robić.

Razem łatwiej planować inwestycje

W dyskusji pojawiły się także konkretne przykłady kosztów inwestycji. Dla pojedynczej gminy realizacja większego przedsięwzięcia może być dużym obciążeniem dla budżetu. Współpraca pozwala natomiast łączyć środki, zasoby i doświadczenia oraz planować inwestycje w większej skali.

Nowe przepisy mają dać samorządom także dodatkowe możliwości finansowania takich działań. Związek będzie otrzymywał środki z budżetu państwa, a jego dochody będą uzupełniały składki samorządów i środki europejskie. Zgodnie z ustawą co najmniej 40 proc. środków przeznaczonych na realizację zadań własnych metropolii ma trafiać do mniejszych gmin. Ustalono również limit wydatków na administrację, doradztwo i promocję – nie mogą one przekroczyć 5 proc. budżetu.

Rozwój nie kończy się na granicy gminy

Ważnym tematem było również planowanie przestrzenne. Rozwój poszczególnych gmin jest ze sobą powiązany i dotyczy m.in. transportu, nowych osiedli, usług publicznych czy infrastruktury.Dlatego współpraca metropolitalna może pomóc patrzeć na te procesy szerzej z perspektywy całego obszaru, a nie wyłącznie jednej gminy. Nie oznacza to zastępowania gmin czy powiatów w ich kompetencjach, ale daje możliwość wspólnego planowania i koordynowania działań tam, gdzie przekraczają one granice jednego samorządu.

Mieszkańcy pytali również o możliwość stworzenia stałego forum współpracy z radami gmin i powiatów oraz o przyszłe zadania Związku, m.in. w zakresie ochrony środowiska czy wspólnych inwestycji.

::addons{"type":"facebook-encouragement"}

Rozmowa o tym, co dalej

Spotkanie w powiecie gdańskim pokazało, że pytania o przyszłość metropolii dotyczą przede wszystkim bardzo konkretnych spraw: jak usprawnić transport, wspólnie realizować inwestycje, planować rozwój całego obszaru i dbać o potrzeby zarówno dużych miast, jak i mniejszych gmin.

Jedna z uczestniczek podziękowała za możliwość rozmowy o przyszłości metropolii:

Chciałam przede wszystkim pogratulować i podziękować za determinację władz stowarzyszenia, ale również władz powiatu i gmin za to, że po tylu latach możemy się spotkać i rozmawiać o tej propozycji.

Rozmowy z mieszkankami i mieszkańcami powiatów to okazja nie tylko do przedstawienia założeń ustawy, ale przede wszystkim do wysłuchania ich potrzeb, pytań i pomysłów na przyszłość metropolii. To także przestrzeń do rozmowy o tym, jakie powinny być jej najważniejsze priorytety i co może zmienić się dzięki współpracy samorządów w codziennym życiu mieszkańców.

::news{"type":"see-also","item":"30752"}

::banner{"type":"single","source":"programmatic"}